Муниципальное казенное учреждение "Усть-Алданский историко-краеведческий музей им. Сэһэн Ардьакыап" муниципального района "Усть-Алданский улус (район)"

Записи в рубрике Новости

Сахалартан бастакы наука доктора Егоров Алексей Дмитриевич

ОЛОҔУН    КЭРЧИКТЭРЭ 1899 с кулун тутар ый 27 күнүгэр Байаҕантай нэһилиэгэр  Чулууда алааска төрөөбүтэ; Аҕата Миитэрэй  Ыстапаанабыс Дьөгүөрэп политссыылынай Лев Григорьевич Левентальга үөрэнэн ааҕар, суруйар буолбут; 1908 – 1912 сс. Баайаҕаҕа Маслов аатынан оскуолаҕа үөрэммитэ. Бу үөрэнэ барарыгар  урукку улуус кулубата  П.Д.  Заболоцкай көмөлөспүт; 1912 с. Турантаев  Иван Семенович – Аадырыс көмөтүнэн Дьокуускай куоракка  2… (читать далее)

Саха буойуннарын үйэтиппит сүдү учуонай

Бу үүммүт сылга биһиги биир дойдулаахпыт, историческай наука кандидата Петров Дмитрий Дмитриевич саха саллааттарын үйэтитиигэ биир бастакынан  бэйэтин сүҥкэн кылаатын киллэрбит дьоһун киһи буолар.  Петров Дмитрий Дмитриевич 1921 сыллаахха сэтинньи 8 күнүгэр Уус-Алдан оройуонун   Баатаҕай нэһилиэгэр дьадаҥы бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Аҕата эрдэ өлөн тулаайах аҥардаах улааппыта, ийэтэ Нам сиригэр көһөн киирбитигэр, аҕатын аймахтара аччыгый… (читать далее)

Пухов Иннокентий Васильевич (12.03.1904-24.11.1979) — тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.

Пухов Иннокентий Васильевич 1904 сыллаахха кулун тутар 12 күнүгэр Бороҕон улууһун Курбуһах нэһилиэгэр төрөөбүт. 1923 сыллаахха Байкалов К. К., Якутскай уобалас уонна хотугу кыраай хамандьыырын ситимнээччинэн сылдьыбыт, Саһыл Сыһыыны босхолооһуҥҥа кыттыбыт. 1926 сыллаахха Дьокуускайдааҕы Педтехникуму бүтэрбит уонна Иркутскайдааҕы универститека киирбит. 1930-1936 сс. — Педтехникум преподавателэ, ону таһынан оскуолаларга үөрэх программаларын уонна учебниктарын, саха тылын маҥнайгы… (читать далее)

Бүгүн Дойдуга наука күнэ!

Биһиги, СӨ наукаларын үтүөлээх детелэ, К.Д. Ушинскай, Н.К. Крупскайа, А.С. Макаренко ааттарынан педагогическай мэтээллэр толору кавалердара, РФ норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Алтай Ленискэй комсомолун бириэмийэтин лауреата, Уус-Алдан улууһун, Дүпсүн нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, РФ суруйааччыларын союһун чилиэнэ, поэт-сатирик, педагогическай наука доктора, профессор Виктор Федорович Афанасьев-Алданскай олоҕун, үлэтин сырдатар аналлаахпыт. Виктор Федорович Республика оскуолаларын историятын дириҥник билиигэ-көрүүгэ, үөрэтиигэ,… (читать далее)

Босиков Василий Иванович — Босяк (07.02.1946-29.04.2008) бэйээт, 1991 с. СӨ суруйааччыларын Сойууһун кыттыылааҕа, СӨ үтүөлээх учуутала.

1946 сыллаахха олунньу ый 7 күнүгэр Уус-Алдан улууһугар Дүпсүн нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Саха государственнай университетын историко-филологическай факультетын үөрэнэн бүтэрбитэ. Василий Босяк айар үлэнэн 1964 сылтан дьарыктанар. Ити сыл «Эдэр коммунист» хаһыакка кини хоһоонноро тахсыбыттара. II-с «Азия оҕолоро» спортивнай оонньуулар гимнин автора.Филологическай наука доктора, литературовед Николай Тобуруокап поэт Василий Босяк туһунан маннык суруйбут: «Биллэн туран, киһи поэзияны… (читать далее)

Хоро айанньыттара Ааллаах Үүн уонна «Моой» үрэх сындалҕаннаах айаныгар.

Ааллаах Үүн туһунан бастакы сураҕы 1732 сыллаахха нуучча айанньыта Витус Беринг истэн Охотскайга тиийэ сылдьыбыта биллэр. Көмүс баарын бастакынан В.П.Бертин салайааччылаах геологическай партия арыйбыт. Бырабыыталыстыба уурааҕынан көмүһү хостуур үлэ 1932 сыллаахтан саҕаламмыт. Ааспыт үйэ отутус сылларыттан бастакы массыыналар кэлэннэр көмүс хостооһуна быдан чэпчээбитэ, ол курдук драгалар,техникалар кэлэннэр көмүс хостооһунун үлэтэ балайда да тэтимирбитэ. Биһиги билэрбит… (читать далее)

Тарскай Григорий Семенович (30.01.1908-08.09.1982) — тылбаасчыт, библиограф, литературнай критик.

1908 сыллаахха тохсунньу 30 күнүгэр Дүпсүн улууһун Бастакы Өспөх нэһилиэгэр төрөөбүт. Дьокуускайдааҕы советскай-партийнай оскуоланы бүтэрбит. 1931-1933 сылларга Иркутскайдааҕы педагогическай институтка үөрэммит. Райисполком сэкэрэтээринэн, бэрэссэдээтэлинэн, «Эдэр большевик» хаһыат эрэдээктэринэн, Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатын уонна араадьыйа биллэрэр-иһитиннэрэр Кэмитиэтин эрэдээктэр-тылбаасчытынан, «Кыым» хаһыат эрэдээксийэтин тылбаас салаатын сэбиэдиссэйинэн, А.С. Пушкин аатынан Дьокуускайдааҕы бибилитиэкэҕэ 21 сыл устата — библиограбынан, дириэктэри солбуйааччынан, дириэктэринэн… (читать далее)