Муниципальное казенное учреждение "Усть-Алданский историко-краеведческий музей им. Сэһэн Ардьакыап" муниципального района "Усть-Алданский улус (район)"

Бу  Потсдамнааҕы конференция иннинэ 1943 сыллаахха  Тегераҥҥа,  уонна 1945 сыл олунньу ыйга  Крымҥа,  үс  дойду  баьылыктара  иккитэ көрсүһэ сылдьыбыттара.

Бу Потсдамскай конференция  тэрээһин өттүнэн сүрдээх эппиэтинэстээх үлэ этэ, ол курдук  ССРС, АХШ уонна  Великобритания  спецслужбаларын утумнаах  үлэлэрин түмүгэр бу международнай конференция куттала суох ыытылларын хааччыйбыттара.

 Ол курдук  Берлиҥҥэ буолбут Европа уонна аан дойду дьылҕатын быһаарбыт  конференция куттала суох ыытылларын кимнээх хааччыйбыттарай ?.

 Оччотооҕу ССРС  НКВД салайааччыта Советскай Союз Маршала  Л.П. Берия, кини солбуйааччыта  С.Н. Круглов, уонна  Сталин личнай охранатын начальнига Н.С. Власик.

Бу ураты политическай суолталаах событияҕа биһиги биир дойдулаахпыт  Уус-Алдан улууьун  Дупсүн нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Саввич Гоголев буолар. 

Кини оччотооҕу Дүпсүн улууһун Тэбиик  нэһилиэгин «Махаайкы»  диэн кыракый алааска , дьадаҥы дьиэ кэргэнигэр  Гоголев Савва Матвеевич уонна Гоголева Анна Семеновна дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүтэ. 

Оччотооҕу олох сиэринэн кыра Коля  «Маслов»  аатын сүгэр Дүпсүн сэттэ кылаастаах оскуолатыгар  үөрэнэ киирбитэ, уонна ситиһиилээхтик 1932-1935 сылларга үөрэнэн  бүтэрбитэ.

Үөрэҕин бүтэрэн баран Найахы начальнай оскуолатыгар  учууталлаабыта.  

 Онтон  1938 сылтан  Чараҥай ситэтэ  суох орто оскуолатыгар  биир сыл учууталлаан баран, салгыы  Мүрү начаалынай оскуолатыгар улэлээбитэ.

Салгыы улэҕэ уопутуран баран  Саһылыкаан оскуолатыгар сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ.

 Сэрии буолуон иннинэ «Бассабыыктыы тэрийээччи»  оройуон хаһыатыгар литературнай отдел сотруднигынан  үлэлии киирбитэ.

 Аҕа дойду сэриитэ  саҕаланаатын кытта бастакы хомуурга тубэһэн 1941 сыллаахха  атырдьах ыйын  12 күнүгэр дойдутун көмүскэлигэр аттаммыта. Сэрии бастакы сылларыгар  Иркутскай уобалас  «Мальта»  станциятыгар  младшай командирдары бэлэмниир курска үөрэнэн, младшай сержант званиятын ылбыта.

Ити курдук  Николай Саввич Гоголев бойобуой суола 1942 сылтан  598 стрелковай полкаттан саҕалаан  Берлиҥҥэ тиийэн түмүктэммитэ.  

Кини пограничнай полкаҕа уонна  НКВД сэриилэригэр сулууспалаабыта, фроҥҥа  сэриилэһэр кэмигэр иккитэ бааһырыы ыла сылдьыбыта.  

Кини кыайыыны Берлиҥҥэ сулууспалыы сылдьан көрсүбүтэ,  бу сырыттаҕына кинини  атын чааска сүүмэрдээн  балтараа  ыйы быһа байыаннай үөрэхтэрин өссө чиҥэтэн бэлэмнээбиттэр.

Бу үөрэтэллэрин былаһын тухары хамандыырдара ханна, туохха, бэлэмнииллэрин эппэттэр эбит.

Ол саҕана ХНТ Куттал суох буолуутун бас билэр аармыйата тэриллиэхтээх диэн истэллэр эбит, ол онно бэлэмнииллэрэ буолуо диэн саныыллар эбит.  

Бу үөрэнэ сырыттахтарына от ыйын 17  күнүгэр сарсыарда эрдэ туруораннар самолеттар түһэр сирдэригэр  илдьэн харабылга туруорбуттар. 

Бу эрэ кэнниттэн сэрэйбиттэр ханна, туохха бэлэмнээбиттэрин. 

Кылгастык Николай Саввич Гоголев  Потстдамскай конферецияҕа хайдах харабылга турбутун бу курдук ахтан хаалларбыта »  Биһиги үөрэнэ олорор  сирбититтэн  алта-сэттэ  биэрэстэлээх  аэродромҥа  массыынан илдьибиттэрэ уонна постка туруортаабыттара . 

Ол турдахпытына  күнүс  уон икки чаас ааһыыта  бастаан хас да истребителлар байыаннай самолеттар  көтөн кэлбиттэрэ .

 Кинилэр кэннилэриттэн  үрүҥ көмүс дуйдаах улахан самолет  уҥа-хаҥас өртүгэр  алталыы истребитель арыалдьыттаах көтөн кэлэн түспүттэрэ.

 Онтон эмиэ инник истребителлар көтөн  кэлэн түспүттэрэ.

 Ити күн биһиги киэһээ  түөрт чааска диэри турбуппут да сылайбатах этибит.

Кэлбит дьон массыыналарга  олоро-олоро  икки ойоҕосторунан , кэннилэринэн мотоциклаах  саллаатарынан  арыаллатан бытааннык айаннаан барбыттара, биһигини  туохха  бэлэмнээбиттэрин дьэ сэрэйбиппит.

Сарсыныгар  от ыйын 18 күнүгэр сарсыарда  9ч 30 м. саҕана постка туран  аан бастаан  Сталины,   конференцияҕа  кэлбит советскай делегация чилиэннэрин,   АХШ президенын Г. Трумэни,  Великобритания премьер-министрын У.Черчиллы, уонна лейбористкай партияҕа кандидатынан турбут  Этлины» көрбүппүт   диэн суруйбут ахтыыта баар.  

Потстдамскай конференция 1945 сыл от ыйын 18  күнүттэн саҕаланан баран атырдьах ыйын 3-күнүгэр диэри үлэлээбит.

 Делегациялар сылдьар сирдэрин хас эмэ төгүл сапердар бэрэбиэркэлииллэр эбит.

Бу кутталаах уонна эппиэтинэстээх үлэҕэ эҥкилэ суох сулууспалаабытын түмүгэр чааһын хамандыырыттан  хайҕал суругунан бэлиэтэнэн турар.  

Бу манна даҕатан эттэххэ, Гоголев Николай Саввич оччолорго армияҕа баар «осуобай»  отдел бэрэбиэркэтин кэнниттэн эрэ харабылга туруорбут буолуохтаахтар. 

Сэриигэ сылдьыбытын тухары, биир даҕаны буруйга сэмэҕэ тиксибэтэх саллааты эрэ  харабылга туруорбут буолуохтаахтар  диэн киһи сэрэйэн көрүөн сөп.   

Сэрииттэн эргиллэн кэлэн баран  1946 сыллаахха  ССКП  Уус-Алданнааҕы  райкомугар инструкторынан үлэлии киирбитэ, онтон тэрийэр партийнай  сэбиэдиссэйинэн 1956 сылга диэри үлэлээбит.

Сэрииттэн кэлэн баран  Дүпсүн сириттэн төрүттээх Лугинова Прасковья Петровна диэн кыыһы кэргэн ылан биэс оҕону төрөтөн күн сирин көрдөрбүттэрэ, Николай, Владимир, Александр, Петр, уонна соҕотох кыыстара Татьяна.  Николай Саввич Гоголев күн сиригэр көрдөрбүт  оҕолоруттан сыдьаан тарданнар  республика бары муннуктарыгар сиэннэрэ уонна хос сиэннэрэ айымньылаахтык үлэлии сылдьаллар.

Прасковья  Петровна олоҕун устатын тухары  Мүрү орто оскуолатыгар  начальнай оскуолатыгар үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. 

Олоҕун тиһэх сылларыгар  1994 сыллаахха  бииргэ  үлэлээбит коллегатын кытта РСФСР ЯАССР үтүөлээх учууталын  И.П. Рыбкинаны кытта Мүрү №1 оскуолатыгар  музей тэрийэн хаалларбыттара. 

Бу улахан хайҕаллаах дьыала буоларын олохтоох дьоннор, уонна ыраахтан кэлэ сылдьар ыалдьыттар, манна үлэлээн ааспыт ветеран учууталлар мэлдьи тоһоҕолоон бэлиэтииллэр.  

Учуутал  сыралаах үлэтин түмүгүнэн  «Норуот  үөрэҕэриитин туйгуна»  аат иҥэриллибитэ.         

Гоголев Николай Саввич   Дьокуускайга  сэбиэскэй партийнай оскуолаҕа үөрэнэн  младшай агроном идэтин ылбыта. 

Кини партия эрэллээх байыаһа буоларынан  анаабыт сирдэригэр тиийэн үчүгэй түмүктэри ситиьэрэ, ону кини элбэх грамоталара уонна  туоһу суруктара  кэрэһэлииллэр. 

Ол курдук  Суоттуга  Дүпсүҥҥэ, Өлтөххө  араас партийнай үлэлэргэ,  кэлин оройуон сельполарыгар үтүө суобастаахтык үлэлээн   1971 сыллаахха пенсияҕа тахсыбыта.

Бииргэ үлэлии сылдьыбыт дьоннор кэпсээннэринэн, үлэтигэр бэриниилээх, чиэһинэй кырдьыксыт киһи эбит.

Олоҕун устатын тухары сэбиэскэй партийнай стаһа 30 сылга тиийэр,  үлэтин уопсай стаһа  43 сылга тэҥнэһэр.  

Олоҕун тиһэх сылларыгар  Николай Саввич Гоголев сэриигэ илдьэ сылдьыбыт портупеятын,  тутта сылдьыбыт малларын, элбэх грамоталарын,  улуустааҕы музейга бэлэх уунан хаалларбыта биһиги фондабытыгар  харалла сыталлар.     «Коммунизм актыыбынай тутааччылара буоларгытыгар баҕарабын»  диэн.   

53 комментария к

  1. Thank you for sharing your info. I really appreciate your efforts and I will be waiting for your further post thanks once again.

    Постоянная ссылка
  2. Nice post. I was checking constantly this blog and I am impressed!
    Very helpful information specifically the last part 🙂 I care for such information much.
    I was looking for this particular info for a very long time.
    Thank you and best of luck.

    Постоянная ссылка
  3. What’s up, the whole thing is going nicely
    here and ofcourse every one is sharing information, that’s genuinely excellent, keep up writing.
    adreamoftrains webhosting

    Постоянная ссылка
  4. Hello my loved one! I wish to say that this post is awesome,
    great written and come with almost all important infos.
    I’d like to look more posts like this .

    Постоянная ссылка
  5. I loved as much as you’ll receive carried out right here.
    The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish.
    nonetheless, you command get got an nervousness over
    that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly
    again as exactly the same nearly a lot often inside
    case you shield this hike.

    Постоянная ссылка
  6. I simply want to tell you that I am just beginner to blogging and definitely liked this web blog. More than likely I’m planning to bookmark your blog . You amazingly come with terrific writings. Thanks for revealing your web-site.

    Постоянная ссылка
  7. Greetings from Carolina! I’m bored to death at work so I decided to check out
    your blog on my iphone during lunch break. I enjoy
    the information you present here and can’t wait to
    take a look when I get home. I’m surprised at how quick your blog loaded on my mobile
    .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, excellent blog!

    Постоянная ссылка
  8. hello there and thank you for your information –
    I have certainly picked up something new from right here.
    I did however expertise several technical issues using this website, as
    I experienced to reload the website many times previous to I could get
    it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK?
    Not that I’m complaining, but slow loading instances times
    will very frequently affect your placement in google and can damage your quality score if advertising
    and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my
    email and could look out for a lot more of your respective interesting content.
    Ensure that you update this again soon. 3gqLYTc cheap flights

    Постоянная ссылка
  9. you’re really a just right webmaster. The site loading speed is amazing.
    It sort of feels that you’re doing any unique trick. Furthermore, The contents
    are masterpiece. you’ve done a magnificent process on this
    topic! 3gqLYTc cheap flights

    Постоянная ссылка
  10. I like the helpful info you provide in your articles.

    I’ll bookmark your weblog and check again here frequently.
    I am quite sure I’ll learn lots of new stuff right here!
    Good luck for the next! 3gqLYTc cheap flights

    Постоянная ссылка
  11. I blog often and I truly appreciate your information. This great article has really peaked
    my interest. I am going to take a note of your website and
    keep checking for new information about once per week. I opted in for your
    Feed too.

    Постоянная ссылка
  12. Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article.
    I’ll be sure to bookmark it and come back to read more of your useful information. Thanks for the post.

    I’ll definitely return. 34pIoq5 cheap flights

    Постоянная ссылка
  13. Thanks for the good writeup. It in fact was once a leisure account
    it. Glance complex to far delivered agreeable from you!
    By the way, how can we communicate?

    Постоянная ссылка
  14. I don’t even understand how I ended up right here, however I believed this post was
    once good. I don’t know who you’re however definitely you
    are going to a well-known blogger when you aren’t already.
    Cheers!

    Постоянная ссылка
  15. Hello, this weekend is pleasant designed for me, because this moment
    i am reading this impressive informative piece of writing here at my home.

    Постоянная ссылка
  16. Hello, i read your blog occasionally and i own a similar
    one and i was just curious if you get a lot of spam
    remarks? If so how do you reduce it, any plugin or
    anything you can recommend? I get so much lately it’s driving me crazy so
    any support is very much appreciated.

    Постоянная ссылка
  17. I’ve read several just right stuff here. Definitely price bookmarking for revisiting.
    I surprise how much attempt you set to make any such great informative site.

    Постоянная ссылка
  18. Generally I don’t read article on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to take a look at and do so!

    Your writing taste has been surprised me. Thanks, quite nice article.

    Постоянная ссылка
  19. I am regular visitor, how are you everybody? This post posted at this site is in fact
    fastidious.

    Постоянная ссылка
  20. I think this is among the most significant information for me.
    And i am glad reading your article. But should remark on some general things,
    The web site style is great, the articles is really excellent : D.
    Good job, cheers

    Постоянная ссылка
  21. This piece of writing is genuinely a pleasant one it helps new internet users, who are wishing in favor
    of blogging.

    Постоянная ссылка
  22. I pay a quick visit daily some sites and websites
    to read articles, except this web site provides feature based writing.

    Постоянная ссылка
  23. Hi there to all, how is all, I think every one is getting more
    from this web site, and your views are nice in favor of new people.

    Постоянная ссылка
  24. I do consider all of the concepts you have introduced for your post.
    They are really convincing and will certainly work.
    Nonetheless, the posts are very short for novices. May just
    you please prolong them a bit from next time? Thanks for the
    post.

    Постоянная ссылка
  25. Наливная ванна в Челябинске https://megaremont.pro/chelyabinsk-restavratsiya-vann

    Постоянная ссылка
  26. I like the helpful information you supply for your articles.

    I will bookmark your weblog and check once more here frequently.
    I’m quite sure I will learn plenty of new stuff right here!
    Best of luck for the following!

    Постоянная ссылка
  27. What a data of un-ambiguity and preserveness of precious familiarity on the topic of unexpected emotions. Ebba Normy Cut

    Постоянная ссылка
  28. Thanks on your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it, you will be a great author.I will be sure to bookmark your blog and definitely will come back in the foreseeable future. I want to encourage that you continue your great writing, have a nice weekend!

    Постоянная ссылка
  29. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.
    I don’t know who you are but definitely you’re going to a famous blogger if
    you aren’t already 😉 Cheers!

    Постоянная ссылка
  30. Hi there, just became alert to your blog through
    Google, and found that it is truly informative. I am gonna
    watch out for brussels. I will appreciate if you continue this in future.
    A lot of people will be benefited from your writing.
    Cheers!

    Постоянная ссылка
  31. Keep on writing, great job!

    Постоянная ссылка
  32. Wonderful post however , I was wanting to know if you could write a litte more on this subject?

    I’d be very thankful if you could elaborate a little bit further.
    Kudos!

    Постоянная ссылка
  33. It’s remarkable in support of me to have a web site, which is beneficial designed
    for my knowledge. thanks admin

    Постоянная ссылка
  34. I blog quite often and I really thank you for your content.
    This great article has really peaked my interest. I will bookmark your site and keep checking for new details about once per week.
    I opted in for your RSS feed too.

    Постоянная ссылка
  35. Hello this is kinda of off topic but I was wanting to know if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
    I’m starting a blog soon but have no coding know-how so I wanted to get guidance from someone
    with experience. Any help would be enormously appreciated!

    Постоянная ссылка
  36. An intriguing discussion is definitely worth comment. I think that you should publish
    more on this subject, it may not be a taboo subject but
    typically folks don’t speak about such topics. To the
    next! Kind regards!!

    Постоянная ссылка
  37. This information is worth everyone’s attention. Where can I find out more?

    Постоянная ссылка
  38. May I simply say what a relief to discover someone who genuinely
    knows what they’re talking about on the internet. You certainly realize how to bring an issue
    to light and make it important. More and more people ought to look
    at this and understand this side of the story. I was surprised
    you aren’t more popular because you certainly possess the gift.

    Постоянная ссылка
  39. I’m gone to say to my little brother, that he should also pay a visit this weblog on regular basis to get updated from latest information.

    Постоянная ссылка
  40. With havin so much written content do you ever run into any issues of plagorism or copyright infringement?
    My blog has a lot of exclusive content I’ve either authored myself
    or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the web without my agreement.
    Do you know any solutions to help reduce content from being stolen? I’d certainly appreciate it.

    Постоянная ссылка
  41. Hello, I enjoy reading all of your article post. I wanted to write a little comment
    to support you.

    Постоянная ссылка
  42. I have read a few just right stuff here. Certainly worth bookmarking for revisiting.
    I wonder how so much attempt you put to create the sort of fantastic informative web site.

    Постоянная ссылка
  43. As the admin of this website is working, no doubt very soon it will
    be renowned, due to its feature contents.

    Постоянная ссылка
  44. Wonderful, what a blog it is! This weblog provides useful facts to us, keep it up.

    Постоянная ссылка
  45. I got this web page from my pal who told me concerning this
    web site and now this time I am visiting this web site and reading very
    informative posts at this place.

    Постоянная ссылка
  46. Hmm is anyone else experiencing problems with the pictures
    on this blog loading? I’m trying to determine if its a problem on my end or if
    it’s the blog. Any suggestions would be greatly appreciated.

    Постоянная ссылка
  47. You really make it seem so easy with your presentation but
    I find this matter to be really something which I think I would never understand.
    It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your
    next post, I will try to get the hang of it!

    Постоянная ссылка
  48. What’s Taking place i am new to this, I stumbled upon this I have found It absolutely useful and it has aided
    me out loads. I hope to give a contribution &
    assist other users like its helped me. Great job.

    Постоянная ссылка
  49. Hello, I would like to subscribe for this webpage to obtain hottest updates, so where can i do it please help. Janeta Ford Bywoods

    Постоянная ссылка
  50. Haha. I thought about this on the bus too. The real chocolate is passable, but your agave syrup chocolate truffles are borderline. Ilse Nial Giulio

    Постоянная ссылка
  51. My brother suggested I might like this web site. He was totally
    right. This post actually made my day. You cann’t imagine simply
    how much time I had spent for this information! Thanks!

    Постоянная ссылка
  52. Piece of writing writing is also a excitement, if you be acquainted with afterward you can write or else it is complicated to write. Aline Aldric Hyacinthie

    Постоянная ссылка
  53. Wow, this article is nice, my sister is analyzing such things, therefore I am going to inform
    her.

    Постоянная ссылка

Добавить комментарий

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте, как обрабатываются ваши данные комментариев.

%d такие блоггеры, как: